Sztuka wojny

Umiejętność prowadzenia walki i zdolność myślenia strategicznego należą do niezbędnych cech przywódcy. Zadziwiające, jak wiele spostrzeżeń z odległych epok, pozostawionych przez autorów chińskich traktatów wojskowych, pozostaje nadal aktualnych.

Niesłabnąca popularność rad Sun Tzu i Sun Pina dotyczących „Sztuki wojny” i „Metod wojskowych”, obejmujących zarówno cechy samego dowódcy jak i terenu, na jakim zamierza walczyć, ma swoje źródło w odkryciu ich użyteczności także dla współczesnych przywódców, zarządzających firmami i zespołami.

Równowaga pomiędzy opanowaniem i gwałtownością walki, okazywaniem szacunku i wymierzaniem żołnierzom kary czy zachowywaniem spokoju i wykorzystywaniem słabych stron przeciwnika bywa trudna, ale mądry dowódca musi wiedzieć, jak ją zachowywać.

Słowa chińskich traktatów wyostrzają spojrzenie zarówno wobec zachowań negocjatorów jak i warunków, w jakich prowadzone są rozmowy. Kierowanie się mądrością sprzed wieków może stać się cenną wskazówką prowadzącą do osiągnięcia przewagi.

Choć – jak stwierdza Sun Tzu – samej „strategii zwycięskiej bitwy nie da się powtórzyć” (s. 92), to jednak zdobyte w niej doświadczenie mądry dowódca wykorzysta umiejętnie w kolejnej walce. Jego elastyczność będzie nie tylko efektem dostosowania środków do okoliczności, ale także ochroną przed byciem przejrzanym przez przeciwnika.

Jednocześnie motorem podjęcia walki nie mogą być ani korzyści osobiste, ani strach, ani też jakiekolwiek zewnętrzne naciski. Jeśli decyzja o wojnie zostanie podjęta pod ich wpływem, będzie rzutować na każdy kolejny krok dowódcy – odbierze mu zdolność trzeźwego myślenia.

Ten wewnętrzny spokój dowódcy i wolność w podejmowaniu decyzji niezbędne są także w dowodzeniu tymi, z którymi ma dążyć do zwycięstwa. Tak jak kroki strategiczne wobec wroga, tak też budowanie lojalności żołnierzy nie mogą być dziełem przypadku.

Jedno jest pewne: wszelkie decyzje przywódcy dotyczące walki, terenu, podległych mu żołnierzy czy – przede wszystkim – własnych reakcji na pojawiające się okoliczności wymagają cech i umiejętności, które – jak się okazuje – nie zmieniły się od wieków, choć same pojęcia dotyczące walki, jej uczestników i terenu, na jakim jest prowadzona, zyskały nowy wymiar.

Sun Tzu, Sun Pin: Sztuka wojny
Wydawnictwo Helion; Gliwice 2004, 2008

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *